Autor: admin

Komitet Obrony Praw Lokatorów od lat walczy przeciw antyspołecznej polityce mieszkaniowej w Warszawie. Staramy się przekonywać, że wprowadzenie innej polityki mieszkaniowej stało się koniecznością. W konsekwencji naszych działań i działań innych organizacji, polityka mieszkaniowa może stać się jednym z ważnych elementów nadchodzącej kampanii wyborczej.

KOPL nie bierze udziału w wyborach, ani w kampanii wyborczej. Nasze podejście do polityki pomaga nam oceniać programy wyborcze niezależnie od jakichkolwiek sympatii czy antypatii do poszczególnych osób i partii politycznych.

Pierwszym kandydatem, którego zapytaliśmy o jego politykę mieszkaniową był Rafał Trzaskowski. Uważamy, że najprawdopodobniej opowie się on za kontynuacją polityki ekipy obecnie rządzącej, być może z drobnymi zmianami. Ta polityka, którą od dawna krytykujemy, nie pozostawia złudzeń. Od lat uczestniczyliśmy w debatach na jej temat, a nieliczne zmiany, które byliśmy w stanie wywalczyć, nie wpłynęły na zmianę naszej ogólnej oceny. Znamy doskonale plany na przyszłość Warszawy zawarte w Wieloletnim Planie Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem m.st. Warszawy, w programie Mieszkania 2030 i w założeniach budżetowych. Te plany są tak przejrzyste, że nie wymagają dalszych wyjaśnień.

Inaczej sprawa wygląda z Patrykiem Jakim. Już opublikowaliśmy na tej stronie pierwszą serię pytań do tego kandydata. Jak dotąd, nie doczekaliśmy się żadnej odpowiedzi i spodziewamy się, że jej nie będzie.

W ciągu ostatnich dni mieliśmy okazję zapoznać się z niektórymi z postulatów koalicji „Wygra Warszawa”. Niestety nie są one zbyt rozwinięte i wymagają naszym zdaniem więcej pracy, aby nie były jedynie pustymi hasłami wyborczymi, za którymi nie stoi żaden realny plan. Poniżej publikujemy nasze pytania do Koalicji i liczymy na rzetelną odpowiedź. Pozwoli to zrozumieć, co dokładnie autorzy programu mieli na myśli i uniknąć spekulacji pojawiających się w środkach masowego przekazu.

1. Mieszkania 1400

a. Wysokość czynszów

Założenia planu „Mieszkania 1400” są dość niezrozumiałe. Plan przedstawiany jest jako oferta tanich mieszkań dla młodzieży i młodych małżeństw. Jednak z innych źródeł można się dowiedzieć, że jest to program „tanich mieszkań dla wszystkich”.

Jak rozumiemy, plan zakłada budowę mieszkań o średniej powierzchni 48 m2 z czynszem na średnim poziomie 1400 zł, czyli 29 zł za metr. Według niektórych źródeł, mają się w tej kwocie zmieścić wszystkie opłaty (nie wiemy na jakiej zasadzie, skoro opłaty za media nie są stałe – może lepiej by było mówić o stawkach czynszu plus opłaty).

Zacznijmy od tego, że czynsze na podobnym poziomie zakłada już krytykowany przez nas program Mieszkanie Plus. Wydawało się nam więc, że te mieszkania byłyby budowane w ramach tego programu (zgodnie z terminologią przyjęta w programie Warszawa 2030 w segmencie D). Jednak, później przeczytaliśmy to: „Priorytetem dla Warszawy jest program budowy tanich i dostępnych mieszkań socjalnych i komunalnych zarówno dla osób uboższych jak i średnio zamożnych […]” „Dla mieszkań komunalnych przewidziane są zróżnicowane stawki czynszu, przy średniej na poziomie 1400 zł (przy 48 m2, w tym podstawowe media) …” Źródło: https://janspiewak.pl/idea/2018-07-11-program-mieszkaniowy-dla-warszawy

Ludzie pracujący osiągający umiarkowane dochody także powinni mieć dostęp do zasobów niekomercyjnych Miasta i te osoby powinny płacić wyższy czynsz, niż mniej zarabiający lokatorzy. Jak uczy nas wieloletnie doświadczenie, najważniejsze w tej sprawie są jednak szczegóły.

Uważamy, że nie sposób realnie rozmawiać o jednej kwocie zawierającej koszt wynajmu mieszkania „razem z opłatami”. Koszty związane z mediami są zależne od liczby osób w gospodarstwie domowym i od poziomu zużycia. Jedna osoba zapłaci mniej za wodę i prąd, niż dwie osoby z dzieckiem. Koalicja „Wygra Warszawa” powinna w jasny sposób odpowiedzieć, jaką stawkę czynszu wyobraża sobie w mieszkaniach komunalnych. Kwota 1400 zł za 48 metrów to nieco ponad 29 zł za metr. Zakładając wydatki na media rzędu 300 zł, sam czynsz wynosiłby prawie 23 zł za metr. To drogo. Znacznie drożej niż dziś.

Biorąc pod uwagę obecne ceny w mieszkaniach komunalnych i nawet w TBS-ach, taką stawkę należy uznać za wysoką. Jesteśmy przeciwni komercjalizacji mieszkalnictwa komunalnego. Możemy się jedynie zgodzić, że niektórzy mieszkańcy z faktycznie wysokimi dochodami powinni płacić więcej na utrzymanie nieruchomości.

Politycy Koalicji powinni w jasny sposób przedstawić swoje założenia.

Komitet Obrony Praw Lokatorów, krytykując obecną politykę mieszkaniową m.st. Warszawy, przypominał, że nie była ona kształtowana na podstawie analizy konkretnych potrzeb społecznych. Nie zbadano ile osób w Warszawie faktycznie osiąga niskie dochody i znajduje się lub będzie się znajdować w sytuacji, w której będą potrzebować pomocy mieszkaniowej. Znana jest, co prawda, liczba osób oczekujących w kolejkach na przydział lokalu. Jednak brak realistycznych kryteriów odpowiadających realnym potrzebom i ogromne utrudnienia natury biurokratycznej powodują, że lista osób oczekujących nie odzwierciedla realnego popytu na mieszkania z zasobu Gminy. Kryteria dochodowe i stawki czynszu wymagają dogłębnej analizy i poważnych propozycji.

Największy problem mają Warszawiacy zarabiający mniej niż 3000 – 4000 zł brutto. Renciści i opiekunowie osób z niepełnosprawnościami, emeryci, bezrobotni lub osoby pracujące dorywczo, bez umowy o pracę. Także studenci i młodzi rozpoczynający pracę mogą mieć duże trudności, ale w dłuższej perspektywie mogą oni mieć nadzieję na polepszenie swojej sytuacji finansowej. Dla emerytów i dla ludzi, których czeka emerytalna bieda, lepszych perspektyw nie będzie. Muszą więc zostać potraktowani priorytetowo.

Akcentowanie przez Koalicję oferty dla młodych jest zapewne związane z potencjalnym elektoratem – jednak nie to powinno decydować o kierunku programu. Dla tej grupy również powinny być dostępne oferty i Mieszkania 1400 może być taką ofertą. Tym niemniej, chcemy usłyszeć od Koalicji, ilu jest potencjalnych najemców z różnych przedziałów dochodowych, do których skierowana jest oferta tego programu?

Jednym z najgorszych problemów mieszkalnictwa w Warszawie jest brak znajomości wśród decydentów realiów życia osób o niskich dochodach. Czasem z ust ministrów można usłyszeć, że mieszkańcy zasobów komunalnych to „cwaniacy”, którzy zarabiają 10 tys. zł. Nie da się unormować sytuacji mieszkaniowej bez wprowadzenia realnych kryteriów dochodowych i odpowiadających im czynszów.

b. Źródła finansowania

Kolejne pytanie związane jest z brakiem jasnych informacji dotyczących kosztu budowy 50 000 mieszkań w zasobach miejskich (niekomercyjnych). Szacowany koszt miałby wynosić ok. 5 mld złotych. Wygląda to na pomyłkę. Taka kwota oznaczałaby, że średni koszt budowy mieszkania (48 metrów) wynosiłby jedynie 100 tys. złotych (2083 zł/m2). Taka cena za metr wydaje się zaniżona. Dodatkowo trzeba przecież uwzględnić inne koszty budowy (oprócz samego mieszkania): części wspólne, podwórka itd… Ostateczny koszt mógłby być wyższy o 25-30%.

Finansowanie ze środków zarówno Europejskiego Banku Inwestycyjnego jak i Banku Gospodarstwa Krajowego jest możliwe, ale chcielibyśmy, aby koalicja przedstawiła realny koszt. W niektórych publikacjach czytamy, że 2 mld zł ma pochodzić z budżetu. Czy są to prawidłowe informacje?

Biorąc pod uwagę budżet uchwalony na 2018 r., oraz założenia Wieloletniego Planu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem m .st. Warszawy, byłoby dobrze porównać pomysły budżetowe Koalicji z aktualnymi planami Ratusza.

2. Rewitalizacja i Remonty

a. Remonty

Koalicja twierdzi, że odzyska 10 tys. pustostanów i je wyremontuje.

Jesteśmy jak najbardziej za remontem pustostanów. Jednak według naszych informacji, w Warszawie jest ok. 2500 pustostanów i wszystkie mają być wyremontowane do 2022 roku. To jest jeden z pozytywnych aspektów Wieloletniego Planu. Pustostany są remontowane co roku i, o ile nam wiadomo, ich liczba się zmniejsza. Jeśli Koalicja dysponuje innymi informacjami, być może dotyczącymi pustostanów w budynkach wyłączonych z eksploatacji, czy w budynkach z roszczeniami, należałoby wyraźnie zaznaczyć źródło takich informacji i zaktualizować Wieloletni Plan Gospodarowania Zasobem Mieszkaniowym.

b. Rewitalizacja

Koalicja twierdzi, że możliwa jest rewitalizacja opuszczonych kamienic z „pomocą prywatnych inwestorów”. Niestety z doświadczenia wynika, że to oznacza przynajmniej częściową prywatyzację zasobów mieszkalnych. Przypomnijmy, że przykłady takiej rewitalizacji miały już miejsce w Warszawie, m.in. na ul. Poznańskiej 13, gdzie lokatorzy zostali wysiedleni, a powstały tam ekskluzywne apartamenty sprzedawane w drodze przetargów. Rewitalizację można przecież wykonywać z funduszy publicznych, w tym funduszy Unijnych. Wzywamy więc Koalicję do wycofania się z tego pomysłu.

Powyższe pytania nie wyczerpują oczywiście tematyki programu mieszkaniowego. Liczymy na konkretne odpowiedzi ze strony Koalicji „Wygra Warszawa”.

Mieszkaniowe hasła wyborcze rodzą więcej pytań niż odpowiedzi. Przedstawiamy 7 konkretnych pytań do Patryka Jakiego w związku z jego programem wyborczym.

Komitet Obrony Praw Lokatorów chce dobrze zrozumieć plany kandydatów na Prezydenta Warszawy w dziedzinie mieszkalnictwa. Byliśmy obecni na spotkaniu Rafała Trzaskowskiego, gdzie zadaliśmy mu szczegółowe pytania. Byliśmy też na spotkaniach wyborczych Patryka Jakiego, jednak ze względu na duże zainteresowanie publiczności, nie mogliśmy wypytać go dokładnie o jego plany na rozwój mieszkalnictwa Warszawie. Po przeczytaniu jego propozycji nasunęło nam się wiele pytań. Na początek zadajemy pytania Patrykowi Jakiemu. W późniejszym terminie zadamy nasze pytania innym kandydatom.

Niektóre z pomysłów Patryka Jakiego mogą cieszyć się popularnością wśród jego elektoratu, ale nie znając konkretów trudno powiedzieć, czy nie okażą się negatywne dla rozwoju mieszkalnictwa dla osób niezamożnych w Warszawie. Wzywamy Patryka Jakiego do zastanowienia się nad naszymi pytaniami. Mamy nadzieję, że Warszawiacy będą mogli usłyszeć bardziej dokładny plan.

Nasze dzisiejsze pytania dotyczą budownictwa komunalnego i kwestii wykupu lokali. Za kilka dni przygotujemy kolejne pytania, m.in. dotyczące bonów mieszkaniowych.

Pytania do Patryka Jakiego dotyczące zapowiedzianej przez niego polityki mieszkaniowej

A. Poziom inwestycji budowlanych i ich rodzaj

W latach 2007-2018 budowano ok. 300 mieszkań komunalnych rocznie. Patryk Jaki posługuje się tą liczbą i deklaruje, że będzie budować 5 razy więcej mieszkań.

To brzmi wspaniale. Przecież chcemy więcej mieszkań – nie?

Przypomnijmy jednak, że w założeniach Programu Mieszkania 2030 oraz Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem m.st.Warszawy na lata 2018-2022, Miasto planuje docelowe zwiększenie zasobów mieszkaniowych o 15 tys. mieszkań do 2030 roku, czyli ok. 1250 mieszkań rocznie.

1. Czy możemy założyć, że planuje Pan budować 1500 mieszkań rocznie?

Zwróćmy uwagę na fakt, że obecny plan budowy, uchwalony przez Radę Warszawy w grudniu ub. r. został przez nas skrytykowany ze względu na fakt, że przewiduje on zmniejszenie liczby mieszkań komunalnych. Z liczby planowanych 15 tys. mieszkań ok. 12 tys. ma trafić na rynek komercyjny w ramach Mieszkania Plus. Mieszkanie Plus to drogie zasoby bez ochrony przed eksmisją. Osoby, które kwalifikowałyby się do otrzymania dopłat do czynszu w takim zasobie kwalifikowałyby się również do najmu w zasobie komunalnym.

2. Z liczby 1500 mieszkań ile ma powstać w segmencie A (socjalne, chronione itd.) i w segmencie B (komunalne), a ile w segmencie C (TBSy) i w segmencie D (komercyjnym)?

Kwestia 1:1

Obiecuje Pan, że na każde wykupiony mieszkania zostanie wybudowane jedno nowe.

W Warszawie obecnie jest ok. 81 tys. mieszkań komunalnych (minus kilka tys. pustostanów i mieszkania oddane do użytku jako lokale socjalne). Zaledwie 5% z nich zostało wybudowanych po 1990 roku. Z informacji prasowych wynika, że wyłączone ze sprzedaży będą wyłącznie lokale wybudowane w ciągu ostatnich 15 lat. Chodzi więc o zaledwie kilka tysięcy lokali.

3. Jeśli nie będzie odpowiednich ograniczeń i kilkadziesiąt tys. mieszkań komunalnych zostanie wykupionych, czy na miejsce każdego sprzedanego mieszkania wybudowane zostanie jedno mieszkanie komunalne? W jakim czasie można wybudować 50 tys. nowych mieszkań i gdzie mogą powstać?

4. Jaki będzie docelowy poziom mieszkań komunalnych i socjalnych w zasobach Miasta do 2022 roku i do 2030 roku?

B. Wykup i środki dla budowę

Mówi Pan, że środki ze sprzedaży mieszkań zostaną przeznaczone na budowę nowych mieszkań komunalnych. Wiemy jak wyglądała sprzedaż mieszkań z bonifikatą w poprzednich latach na podstawie dostępnych danych. W latach 2012-2013, średnia cena uzyskana za wykup wynosiła ok. 750 zł. za metr. Obecnie, średnia cena budowy nowego mieszkania to ok. 215-200 tys. zł, czyli 4500-5000 zł. za metr. Czyli za każde 6-7 mieszkań sprzedanych, można wybudować jedno nowe. W latach 2012-2013 sprzedano więcej niż 4500 mieszkań, choć było o wiele więcej wniosków o wykup.

5. Załóżmy, że w ciągu pierwszego roku Pana urzędowania sprzedane zostaje 10 tys. mieszkań. Środki ze sprzedaży pokryją może koszt budowy 1500 nowych mieszkań. Koszt budowy kolejnych 7,5 tys. mieszkań może sytuować się w okolicy 1,65 mld złotych. Jakie są możliwości finansowania zakrojonej na taką skalę budowy i jaki byłby jej termin? Jakie są możliwości przy wykluczeniu dodatkowego finansowania z budżetu m.st. Warszawa?

Pozostawiając na boku naszą opinię dotyczącą polityki prywatyzacyjnej i wykupu, czy wykup mieszkania będzie teoretyczne dostępny dla wszystkich w zasobach starszych niż 15 lat?

6. Czy wykup mieszkania będzie możliwy w następujących przypadkach:

• Gdy są roszczenia do budynku (jeśli Ustawa reprywatyzacyjna nie wejdzie w życie)
• Gdy budynek został wyremontowany w ramach rewitalizacji
• Gdy budynek został wyremontowany wraz z inną dużą inwestycją
• Gdy nie jest uregulowany tytuł prawny lokatora
• Gdy lokator ma zadłużenie
• Gdy lokator ma tytuł prawny do innego lokalu
• Proszę podać przykłady sytuacji, w których mieszkania mogłyby zostać wykluczone ze sprzedaży.

Przewidujemy powstanie biznesu w tej dziedzinie – np. pożyczki na wykup w zamian za ponowną sprzedaż lokali w przyszłości, itd.

7. Czy przewiduje Pan jakieś kroki prawne, aby uniemożliwić spekulacje i nieprawidłowości podczas wykupu mieszkań? Jeśli tak, to jakie?

Dziękujemy za odpowiedzi na nasze pytania.

Komitet Obrony Praw Lokatorów

Kolejna antylokatorska inicjatywa Ratusza. Komitet Obrony Praw Lokatorów zapowiada protesty.

Miasto Stołeczne Warszawa odmawia wypłaty odszkodowań przyznanych lokatorom przez Komisję Weryfikacyjną. Zamiast tego, wiceprezydent Warszawy Witold Pahl ogłosił tzw. „Ustawę lokatorską” – która oczywiście nie ma swojego źródła w organizacjach lokatorów.

Choć uważamy, że wszyscy lokatorzy dotknięci reprywatyzacją powinni otrzymać odszkodowanie jako grupa (a nie tylko lokatorzy z decyzją Komisji), zapowiedziane założenia projektu są nie do przyjęcia i zostaną jedynie wykorzystane do podzielenia środowiska lokatorskiego. Poniżej prezentujemy naszą krytykę założeń projektu. Wraz z pojawieniem się kompletnego projektu przedstawimy rozszerzone analizy.

Jednym z założeń Komisji Weryfikacyjnej było to, by odszkodowania przyznawać tylko ofiarom reprywatyzacji przeprowadzonej z naruszeniem prawa, które będą w stanie udokumentować podstawy odszkodowania i zadośćuczynienia. Zdaniem jednego z członków Komisji, może okazać się, że roszczenia lokatorów zostaną uwzględnione tylko za okres ostatnich 3 lat. Nie jest to naszym zdaniem sprawiedliwe. Szkody mogły powstać 5 lub 10 lat temu, a Komisja nie jest w stanie zajmować się wszystkimi sprawami wystarczająco szybko. Ponadto, lokatorzy doznawali krzywd także w legalnie reprywatyzowanych zasobach.

Ale ustawa proponowana przez Miasto nie oferuje odszkodowania dla wszystkich lokatorów reprywatyzowanych zasobów. Mało tego, można ją określić jako Konia Trojańskiego, mającego usprawiedliwiać lata antyspołecznej polityki. Jak można się przekonać obserwując posiedzenia Komisji oraz propagandową stronę na Facebooku „Reprywatyzacja – Fakty”, Ratusz stara się nas przekonać, że zrobił wszystko co możliwe, aby „pomóc lokatorom”. Przedstawiona przez Ratusz narracja daje do zrozumienia, że lokatorzy, którzy nie starali się o nowy lokal od Miasta, to ludzie, którzy sami są odpowiedzialni za swoją sytuację. Nie Miasto, które nie zadbało o to, by wszystkim zaoferować lokale zamienne i zamiast tego reprywatyzowało wszystko co się da.

Według informacji przekazanych mediom przez Ratusz, odszkodowanie zostanie przyznane tylko tym lokatorom, którzy:

1. wnioskowali o nowy lokal
2. nie otrzymali lokalu
3. spełniali kryteria dochodowe
4. nie mają tytułu prawnego do innego lokalu

Dlaczego według nas to nie jest sprawiedliwe?

1. Często lokatorzy, którzy w końcu otrzymali nowy lokal musieli płacić zawyżone czynsze przez wiele lat.
2. Nie było obowiązku wyprowadzenia się do nowego lokalu, a więc nie można karać tych, których tego nie zrobili.
3. Przyznaje się jednakowe odszkodowanie, niezależnie od tego, czy lokator miał czynsz w wysokości 10 zł za metr, czy 50 zł za metr.
4. Kryteria dochodowe nie powinny określać, czy powstała szkoda czy nie. Podwójną niesprawiedliwością będzie karanie lokatorów, którzy np. podjęli drugą pracę, aby spłacić horrendalne czynsze po reprywatyzacji.
5. Kolejne rządy (PO, potem PiS) starają się wprowadzić sprawdzanie kryteriów dochodowych. Aktualnie przyjęta nowelizacja Ustawy o ochronie praw lokatorów pozwala jedynie na sprawdzanie dochodów nowych najemców, a nie tych, którzy mają stare umowy najmu.

Ponieważ projekt Ustawy przewiduje przyznanie odszkodowań tylko lokatorom spełniającym kryteria, może dojść do sprawdzania dochodów wszystkich lokatorów, także tych dysponujących starymi umowami najmu, co jest sprzeczne z intencją istniejących przepisów, ograniczających sprawdzanie dochodów do nowych umów.

W związku z powyższymi punktami sprzeciwiamy się projektowi Ustawy w takiej formie. Przypuszczamy, że taka postać projektu ma służyć kolejny raz podzieleniu i skłóceniu lokatorów. Będziemy walczyć o to, by wszyscy lokatorzy byli traktowani na równi. Zapowiadamy protesty w tej sprawie, oraz demonstrację za Ustawą Reprywatyzacyjną – bez zwrotów w naturze. Demonstracja ta odbędzie się w Warszawie w dniu 17 czerwca.

Warto przy okazji dodać, że Rząd i Miasto nie mają żadnego problemu z wypłacaniem rekompensat właścicielom nieruchomości, spadkobiercom lub handlarzom roszczeń. Nikt nie sprawdza dochodów prywatnego właściciela i osiąganych przez niego zysków. Po prostu mamy płacić. Jednak lokatorzy muszą przejść przez gehennę, aby otrzymać pomoc, nawet tam, gdzie doszło do ewidentnego łamania prawa lub gdzie doszło do zabójstwa. My jako społeczeństwo nie możemy pomóc, bo Ratusz zadecydował, że takie roszczenia mogą być nieuzasadnione.

Gdzie była podobna skrupulatność, gdy oddawano majątek publiczny mafii reprywatyzacyjnej? Lub gdy Miasto wynajmowało drogich prawników, aby bronić dzikiej reprywatyzacji?

Trzeba stanowczo powiedzieć: DOŚĆ!

Domagamy się, aby Miasto wypłaciło odszkodowania wszystkim lokatorom objętym decyzją Komisji Weryfikacyjnej i aby wprowadzono program odszkodowawczy dla wszystkich ofiar na sprawiedliwych zasadach!

Komitet Obrony Praw Lokatorów

Dużo do myślenia daje brak odcięcia się tego kandydata od planów poprzedniej ekipy, ale też od planów rządowych. Można się więc spodziewać niewielkiej poprawy, a nawet pewnego pogorszenia sytuacji lokatorów.

W ostatnich dniach kandydat na Prezydenta Warszawy Rafał Trzaskowski występował w prasie i w telewizji z informacją, że zapowiada lepszy dostęp do tanich mieszkań. Jak podawał TVN, kandydat Platformy Obywatelskiej na prezydenta Warszawy Rafał Trzaskowski zapowiedział:

Tańsze mieszkania na wynajem, wzmocnienie zasobu mieszkań komunalnych oraz złożenie poprawek do małej ustawy reprywatyzacyjnej, które uniemożliwią oddawanie mieszkań z lokatorami

Źródło: https://tvnwarszawa.tvn24.pl/informacje,news,trzaskowski-obiecuje-tansze-mieszkania-brna-wynajem-miasto-doplaci,257508.html

Niestety kandydat nie mówił zbyt wiele o szczegółach, a są one przecież kluczowe. Nie chcemy oceniać jego intencji, bo jeszcze nie wiemy, czy będzie proponował coś nowego. Ale gdy mówi o programach już uchwalonych, nie może być wątpliwości jakie są ich założenia.

Być może wyborcy nie są świadomi tego, że programów mieszkaniowych nie wymyślił ten kandydat, ale wynikają one z ustaleń Rady Warszawy, a także z założeń rządowego Narodowego Programu Mieszkaniowego. Rada Warszawy w grudniu 2017 r. uchwaliła Wieloletni Program Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy na lata 2018-2022, budżet oraz program Mieszkanie 2030. Ten ostatni ma współgrać z Narodowym Programem Mieszkaniowym.

A więc linia rozwoju mieszkalnictwa dla Warszawy została już przyjęta przez ekipę HGW i jeśli Trzaskowski nie zaproponuje zmian, rezultaty mogą mocno rozczarować.

Komitet Obrony Praw Lokatorów śledzi dokładnie plany Miasta i niejednokrotnie wypowiadaliśmy się krytycznie o tych planach. Pan Trzaskowski niestety mocno przesadził mówiąc o „wzmocnieniu zasobów mieszkań komunalnych”. Miasto, co prawda, planuje remontować pustostany, co pozwoli przywrócić te zasoby do użytku, co na pewno jest ważne. Są też mieszkania komunalne w budowie. Jednak ostatecznie należy spojrzeć w liczby opublikowane przez Miasto w Wieloletnim Programie Gospodarowania Zasobem Mieszkaniowym. Padają tam konkretne liczby. Pomiędzy 2017 a 2022 r., Miasto przewiduje wzrost mieszkaniowych zasobów o 589 mieszkań. Przewiduje budowę prawie 600 nowych mieszkań komunalnych, ale także przewiduje utratę mieszkań z tego zasobu. Utrata będzie związana m.in. z ponowną kwalifikacją mieszkań komunalnych na mieszkania socjalne. (Nie będzie już podziału zasobów jak kiedyś, ale będzie różnica w stawce czynszu i w przeznaczeniu mieszkań, czyli w dostępności mieszkań dla osób osiągających określone dochody.)

Tak więc wzrost zasobów będzie mniejszy niż liczba nowo wybudowanych mieszkań, a przekształcenie zasobów na lokale dla osób spełniających kryteria dla mieszkań socjalnych może oznaczać realny spadek liczby lokali dostępnych dla osób spełniających kryteria dochodowe dla mieszkań komunalnych. Według statystyk Miasta, może to oznaczać spadek nawet o 2000 mieszkań.

Naszą krytykę Wieloletniego Programu opublikowaliśmy tutaj.

Typowy dla polityków trąbiących o swoich rzekomy sukcesach jest sposób, w jaki przedstawiają fakty, aby wpłynąć na świadomość społeczną. Są na przykład w stanie powiedzieć, że „Miasto wybuduje 600 nowych mieszkań komunalnych” i to wystarczy, by ludzie poczuli się zadowoleni. Ważne są jednak szczegóły. Jeśli Miasto przekwalifikuje istniejące mieszkania na zasoby dla najuboższych, co w pewnym zakresie jest uzasadnione, pomimo budowy będziemy mieć o około 2000 mieszkań mniej dla osób z niskimi dochodami.

Warto tu przeanalizować inny aspekt wystąpienia tego medialnego kandydata. Stwierdził on, że „Miasto dopłaci do czynszu”. Występując w TVN Trzaskowski powiedział:

Formułując założenia programowe, chcemy jasno mówić właśnie o mieszkalnictwie. Sformułować propozycje przede wszystkim dla ludzi, którzy zarabiają w Warszawie w sposób umiarkowany, których nie stać na pozyskanie kredytów. Dla nich chcemy przygotować tańsze mieszkania na wynajem.

Znowu warto pokreślić, że Trzaskowski nie prezentuje tu swojego programu, ale założenia programu Mieszkania 2030 oraz Narodowego Programu Mieszkaniowego.

Ratusz w programie Mieszkania 2030 stara się wprowadzić nowe pojęcie „miejskie mieszkania”. (Zresztą Narodowy Program Mieszkaniowy także stara się zlikwidować pojęcie mieszkania komunalnego.) To pojęcie zawiera w sobie wszystkie mieszkania z udziałem Miasta – czyli dawne mieszkania socjalne i komunalne (obecnie mieszkania z socjalnym czynszem i z czynszem komunalnym), TBS-y oraz mieszkania komercyjne.

Kiedy mówi się o 100 tys. „miejskich mieszkań”, chodzi przed wszystkim o wzrost liczby komercyjnych mieszkań z udziałem kapitału miejskiego.

Także warto pokreślić, że przy cięciach, które dotyczą lokatorów komunalnych, zarówno politycy PO jak i politycy PiS zawsze mówią o pozbywaniu się lokatorów, o sprawdzaniu ich, aby mieszkania komunalne mogły być przeznaczone dla „najbardziej potrzebujących”. Jednak Trzaskowski chwali się, że dzięki programowi „Dom dla Ciebie” (czyli inaczej mówiąc Mieszkanie Plus) wybuduje 1500 mieszkań rocznie i że nie będzie w nich żadnych progów dochodowych.

Kiedy Trzaskowski mówi o „tanich mieszkaniach z dopłatą”, chodzi o mieszkania i dopłaty przewidziane w nowych ustawach, które krytykowaliśmy. Założenia Narodowego Programu Mieszkaniowego – lepiej znane jako „Mieszkanie Plus” na początku miały być takie – że powstaną mieszkania z regulowanym czynszem dla osób zarabiających więcej, niż by je kwalifikowało do mieszkań komunalnych ale nadal za mało, by wynająć mieszkania na wolnym rynku.

Niedawno przesłano nam do konsultacji projekt Ustawy o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania. Ta właśnie ustawa przewiduje dopłaty do czynszu. Możemy domniemywać, że Trzaskowskiemu chodzi o możliwość dopłat przewidzianą w tej Ustawie lub w Ustawie o dodatkach mieszkaniowych.

Niestety już wiadomo, że Mieszkanie Plus nie będzie funkcjonować w formie, którą pierwotnie zapowiedziano. Czynsze w Mieszkaniu Plus będą rynkowe. Nawet według pierwszych założeń, czynsze w Warszawie wraz z opłatami miały wynosić ok. 30 zł za metr. Rząd już zadeklarował, że takie czynsze są „nierealne”, więc możemy się spodziewać czynszów na poziomie ok. 40 zł za metr.

Niestety, dopłaty do czynszów będą ograniczone w czasie. Lokatorzy mogą je otrzymać na okres do 9 lat, ale co 3 lata będą znacznie zmniejszane. Obecnym założeniem rządu jest to, że te dopłaty będą tylko dla osób z niskimi dochodami. Ale co to znaczy „niski dochód”?

Niestety „niski dochód” oznacza poziom, który obecnie kwalifikuje mieszkańców do wynajęcia mieszkań komunalnych. Czyli te mieszkania, które rzekomo mają być dla „zbyt bogatych dla mieszkań komunalnych” będą funkcjonować ZAMIAST mieszkań komunalnych. Dla tych naprawdę „zbyt bogatych” Ustawa nie przewiduje żadnych dopłat. Pisaliśmy o tym tutaj.

Ponieważ Trzaskowski nie wchodził w szczegóły, a dziennikarze nie pytali o nie, nie wiemy, czy kandydat miał coś innego na myśli. Ale wiemy jakie plany i możliwości są przewidziane w Ustawach i Uchwałach Rady Miasta. Dopóki Trzaskowski nie zaprezentuje innych projektów, zakładamy, że chodzi o te istniejące.

(Na swoim profilu Facebookowym, Trzaskowski już lansuje nową markę PR-ową – Program „Dom dla Ciebie” . Znowu, nie wiadomo co to jest, ale wygląda na remarketing Mieszkania Plus. Założenia są bowiem identyczne.)

Z pewnością wielu będzie się cieszyć nawet jak dostaną mieszkania przy zajezdni za 1500 zł. Ciągle powtarzamy że nie jesteśmy przeciwko ofertom tańszych mieszkań dla ludzi zarabiających więcej niż minimum i od wielu lat to postulowaliśmy. Ale to nie jest oferta dla osób zarabiających w granicach minimum dochodowego. Dla tej kategorii mieszkańców zmniejszą się zasoby mieszkaniowe i będą oni wypychani do znacznie droższych zasobów niż dotychczas. W dodatku w trybie najmu instytucjonalnego – czyli bez prawa do obrony przed eksmisją i bez prawa do lokalu socjalnego w razie, gdy powinie im się noga.

Przypomnijmy, że program Mieszkanie Plus (w opakowanej na nowo formule „Dom dla Ciebie”) nie ma żadnych kryteriów dochodowych. Czyli nie jest przeznaczony dla najbardziej potrzebujących.

Ciekawy jest pomysł poprawki do małej Ustawy Reprywatyzacyjnej, które uniemożliwiłyby oddawanie mieszkań z lokatorami. Na razie nie znamy szczegółów proponowanych przez kandydata rozwiązań, ale pisaliśmy o tej sytuacji nie raz. Kiedy uchwalona została mała Ustawa reprywatyzacyjna, krytycznie odnieśliśmy się do faktu, że budynki mieszkalne nie były traktowane jako przeznaczone na cele publiczne. Naszym zdaniem należy to zmienić i odmawiać oddawania gruntów na których są posadowione takie budynki.

Ale znowu, to od szczegółów zależy, czy te propozycje będą sensowne. Niestety niektórzy myślą, że wystarczy powiedzieć: „nie oddamy budynków z lokatorami”. Niestety nie. Jak widzimy, Miasto już dąży do wysiedlania pod różnymi pretekstami mieszkańców z budynków z roszczeniami i nie kieruje tam nowych lokatorów. Znamy niektóre adresy, gdzie pozostali już nieliczni lokatorzy i od kilkunastu lat są pustostany (a nawet w niektórych szykują się kolejne przekręty reprywatyzacyjne).

Gdyby nie nasza interwencja, jedna z tych kamienic już dawno by stała się „budynkiem bez lokatorów”. Przepisy uniemożliwiające oddawanie mieszkań z lokatorami nie są tożsame z zakazem zwrotu nieruchomości w naturze, o co zabiegamy. Nie chcemy, aby lokale stały puste latami ze względu na roszczenia i nie chcemy, aby Miasto starało się opróżnić lokale z lokatorów, aby załatwić przejęcie kamienic przez inwestorów i mafię. Taka polityka będzie tylko prowadziła ciągłej utraty lokali lub braku ich wykorzystania.

Czekamy na to, co finalnie zostanie zaprezentowane w tej kwestii.

W każdym razie, stoimy na stanowisku, że obecny kierunek polityki PO-PiSu w temacie mieszkalnictwa pozostawia wiele do życzenia i mamy nadzieje, że niezależnie od tego, która opcja polityczna będzie w przyszłości rządzić w Ratuszu, podjęte zostaną starania, by zmienić niekorzystny dla lokatorów kurs uchwalony przez Radę Warszawy. Jak na razie, nie ma żadnych krytycznych refleksji ze strony kandydata Trzaskowskiego, więc wygląda na to, że nie będzie żadnej różnicy.

Komitet Obrony Praw Lokatorów popiera projekt Ustawy zmieniającej Ustawę o Pomocy Społecznej. Pierwsze czytanie Ustawy odbędzie się w Sejmie za kilka tygodni.

Ustawa w obecnym brzmieniu umożliwia otrzymywanie zasiłku celowego na wydatkach takie, jak zakup żywności, leków, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, remonty i koszty pogrzebu. Nowelizacja Ustawy dawałaby możliwość otrzymania zasiłku także na koszty ogrzewania elektrycznego.

Tekst projektu Ustawy dostępny jest tutaj.

Popierając projekt, chcemy jednak zauważyć, że projekt powinien uwzględniać otrzymywanie zasiłku celowego na ogrzewanie nie tylko w przypadku „lokalu ogrzewanego wyłącznie energią elektryczną”. Jest to zasadne ponieważ niektóre gospodarstwa korzystają z różnych źródeł ogrzewania (np. obok ogrzewania elektrycznego mają też piec lub grzejnik gazowy). Uważamy, że zapis o ogrzewaniu „wyłącznie energią elektryczną” jest zbyt restrykcyjny i może doprowadzić do odmowy pomocy potrzebującym.

Lokatorzy, którzy mieszkają w budynkach niepodłączonych do sieci centralnego ogrzewania powinni mieć prawo do zasiłku na ogrzewanie, niezależnie od sposobu ogrzewania, z którego korzystają.

Komitet Obrony Praw Lokatorów pragnie jednak zwrócić uwagę, że Ustawa dawałaby jedynie Gminom możliwość przyznania zasiłków na ogrzewanie, ale nie stanowiłaby gwarancji, że dana Gmina rzeczywiście przyzna taki zasiłek. Jeśli Ustawa wejdzie w życie, forma pomocy i jej zakres będzie zależeć od uchwał organów samorządowych. Będzie to wymagało dodatkowych nacisków na te instytucje, tak by faktycznie funkcjonowała realna pomoc dla lokatorów w tym zakresie.

Tysiące lokatorów mieszkają w Warszawie bez centralnego ogrzewania i każdej zimy walczą o ogrzanie swoich lokali. W takiej sytuacji znajduje się też biuro Komitetu Obrony Praw Lokatorów.

Podczas dyskusji o budżecie miasta oraz planach dla warszawskiego mieszkalnictwa, które odbywały się w Komisjach Rady Miasta, krytykowaliśmy fakt, że Miasto nie przewiduje podłączenia wszystkich budynków miejskich do sieci c.o. do 2030 roku, a jedynie ich część. Uważamy, że muszą zostać uruchomione dodatkowe fundusze z budżetu na ten cel.